Đề Xuất 5/2022 # Ý Nghĩa Của Việc Gia Nhập Wto Đối Với Chính Phủ Và Các Doanh Nghiệp # Top Like

Xem 10,098

Cập nhật nội dung chi tiết về Ý Nghĩa Của Việc Gia Nhập Wto Đối Với Chính Phủ Và Các Doanh Nghiệp mới nhất ngày 16/05/2022 trên website Comforttinhdauthom.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Cho đến nay, bài viết này đã thu hút được 10,098 lượt xem.

--- Bài mới hơn ---

  • Lợi Ích Của Việc Tham Gia Wto Là Gì?
  • Gia Nhập Wto: Cơ Hội, Thách Thức Và Hành Động Của Chúng Ta
  • Bạn Đã Biết 20 Tác Dụng Tuyệt Vời Của Dấm Táo Là Gì Chưa?
  • Rất Nhiều Lợi Ích Sức Khỏe Khi Uống Giấm Táo Mật Ong
  • Những Điều Không Nên Làm Trong Khi Uống Giấm Táo
  • Đối xử tối huệ quốc (MFN): Nguyên tắc không phân biệt đối xử này quy định rằng việc nhập khẩu khẩu hàng hóa và dịch vụ từ một Thành viên WTO sẽ được đối xử không kém thuận lợi hơn việc nhập khảu hàng hóa và dịch vụ từ bất kỳ Thành viên nào khác. Đối xử MFN là vô điều kiện. Trên thực tiễn, trong hầu hết các trường hợp điều này có nghĩa một nước không thể áp dụng mức thuế nhập khẩu đối với sản phẩm nhập khẩu từ một Thành viên cao hơn so với mức thuế áp dụng đối với sản phẩm tương tự từ bất kỳ Thành viên nào khác. Các Khu vực Mậu dịch tự do như Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) và liên minh thuế quan nếu thỏa mãn một số điều kiện nhất định sẽ được coi là ngoại lệ của nguyên tắc MFN.

    Đối xử quốc gia: Nguyên tắc không phân biệt đối xử này quy định rằng sản phẩm và dịch vụ nhập khẩu sẽ được hưởng đối xử không kém thuận lợi hơn đối xử dành cho sản phẩm tương tự trong nước. Trên thực tiễn, nguyên tắc này quy định các Chính phủ không được phân biệt đối xử đối với hàng nhập khẩu khi áp dụng các luật lệ và quy định trong nước, như các quy định về thuế hay bảo vệ người tiêu dùng và môi trường. Tuy nhiên, sự phân biệt đối xử đối với hàng nhập khẩu vẫn có thể được thực hiện thông qua các biện pháp tại biên giới, đặc biệt là thuế quan. Đối với thương mại dịch vụ, việc dành đối xử quốc gia không phải là tự động do nguyên tắc này phải được đàm phán trong từng phân ngành hay thậm chí từng dịch vụ cụ thể.

    Chỉ áp dụng thuế quan để kiểm soát thương mại: để tạo điều kiện mở cửa thị trường và đảm bảo khả năng có thể dự đoán được của thương mại hàng hóa, WTO yêu cầu các Thành viên chỉ thực hiện hạn chế thương mại thông qua thuế quan thay cho hạn ngạch, các kế hoạch định hướng hay các biện pháp phi thuế quan khác.

    Giảm dần các rào cản thương mại thông qua đàm phán: kể từ khi hệ thống GATT/WTO ra đời vào năm 1946, các Thành viên đã tiến hành 8 vòng đàm phán đa phương để loại bỏ dần các rào cản thương mại. Trong giai đoạn đầu, các cuộc đàm phán thương mại đa phương tập trung vào việc giảm thuế quan. Dần dần, các Thành viên này đã mở rộng phạm vi của GATT/WTO sang các biện pháp phi thuế quan như tiêu chuẩn, trợ cấp gây bóp méo thương mại hoặc các biện pháp tự vệ tạm thời (chống bán phá giá và thuế đối kháng) cũng như mua sắm chính phủ. Vòng đàm phán gần đây nhất là vòng Uruguay (1986-1994), đã mở rộng đáng kể các quy tắc của WTO sang các lĩnh vực mới như thương mại dịch vụ, các chính sách tác động tới sở hữu trí tuệ và các quy định về đầu tư nước ngoài ảnh hưởng tới thương mại. Hiện nay, các cuộc đàm phán trong Vòng đàm phán đa phương lần thứ 9, Vòng đàm phán Đôha vì sự phát triển (DDR) được bắt đầu vào năm 2001 đang được tiến hành. Bảo hộ nông nghiệp tại các nước phát triển là nội dung cản trở chính của vòng đàm phán này.

    Minh bạch hóa: Luật và quy định của các nước ảnh hưởng tới ngoại thương và đầu tư nước ngoài phải được công bố và cung cấp cho tất cả các bên, các thủ tục để thực thi luật lệ và quy định phải công khai. Hơn nữa, quy chế thương mại của mỗi Thành viên phải được WTO rà soát định kỳ để đảm bảo sự tuân thủ với các quy định của WTO.

    Giải quyết tranh chấp: Để thực hiện chức năng giám sát các quy tắc đã được thỏa thuận trong các Hiệp định của mình, WTO có cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các Thành viên.

    Bất kỳ quốc gia hoặc lãnh thổ hải quan có đầy đủ thẩm quyền quản lý các mối quan hệ thương mại quốc tế của mình cũng có thể gia nhập WTO. Hiện nay, hơn 75% các quốc gia và lãnh thổ hải quan trên thế giới là Thành viên của tổ chức này và hơn 10% quốc gia, tổ chức nữa đang trong quá trình gia nhập.

    Khi các cuộc đàm phán song phương mở cửa thị trường và đàm phán đa phương kết thúc, Báo cáo của Ban công tác được chuyển cho Đại Hội đồng. Dự thảo Quyết định và Nghị định thư gia nhập cũng như biểu thuế quan và biểu cam kết cụ thể về dịch vụ đã được thỏa thuận sẽ được bổ sung vào Báo cáo. Lời văn của Hiệp định WTO quy định rằng, muốn trở thành Thành viên phải có sự chấp thuận của ít nhất 2/3 số Thành viên WTO. Tuy nhiên, quy tắc bỏ phiếu này chỉ mang tính lý thuyết, do vào năm 1995 các Thành viên WTO đã quyết định không áp dụng các điều khoản cho phép bỏ phiếu về việc gia nhập hoặc yêu cầu miễn trừ mà thay vào đó phải tiếp tục áp dụng nguyên tắc đồng thuận (WT/L/93). Nguyên tắc đồng thuận được áp dụng trong việc quyết định trường hợp gia nhập của Việt Nam cũng như hầu hết các vấn đề khác của WTO. Nguyên tắc này cho phép một nước dù có khối lượng thương mại rất nhỏ cũng có thể cản trở các thỏa thuận của WTO. Đồng thuận không có nghĩa là tất cả các nước phải đồng ý mà là không có ai phản đối.

    Sự ra đời của WTO đã khiến cho các điều kiện gia nhập ngày càng chặt chẽ hơn giai đoạn GATT trước đây và các cuộc đàm phán của Việt Nam đã bị ảnh hưởng rất rõ bởi xu hướng này. Các nước xin gia nhập WTO bị yêu cầu phải ràng buộc biểu thuế của họ ở mức bằng hoặc xấp xỉ mức thuế áp dụng. Hơn nữa, các nước mới gia nhập phải tự do hóa việc tiếp cận thị trường nội địa của họ nhiều hơn đáng kể so với giai đoạn trước năm 1995. Có một số lý do giải thích cho việc tại sao tiến trình gia nhập WTO lại “phức tạp” hơn trước đây.

    Thứ hai, có thể thấy sự thay đổi quan điểm đáng kể của các cường quốc thương mại, đặc biệt là Hoa Kỳ. Trước khi Liên bang Xô Viết sụp đổ vào cuối những năm 80 của thế kỷ trước, Washington sẵn sàng chấp nhận các chính sách thương mại có thể tổn hại tới các lợi ích thương mại của mình để đổi lấy các ưu tiên trong chính sách đối ngoại (Kostecki, 1979). Từ thập kỷ 90 của thế kỷ trước, việc theo đuổi các quyền lợi kinh tế quốc gia trở nên quan trọng hơn, cho thấy đã có nhiều quan tâm hơn tới các thỏa thuận thương mại cụ thể (VanGrasstek, 1995, Naray, 2000).

    Thứ ba, các cường quốc thương mại chính ngày càng coi việc gia nhập WTO là một bước đi lớn của nước xin gia nhập nhằm hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Việc trở thành Thành viên WTO là một cách để khuyến khích nước gia nhập xóa bỏ các chính sách kinh tế mang tính can thiệp, thay vào đó là việc áp dụng các cách tiếp cận ít mang tính bảo hộ và theo định hướng thị trường nhiều hơn. Việc này giải thích tại sao tiến trình gia nhập sẽ hiệu quả nhất khi tiến hành song song với một chương trình cải cách trong nước. Khía cạnh này trở nên đặc biệt quan trọng trong các cuộc đàm phán gia nhập của những nước như Trung Quốc, Nga hoặc Việt Nam, những nước mà khối lượng thương mại hiện tại hoặc trong tương lai rất có thể sẽ ảnh hưởng lớn tới hệ thống thương mại trong các thập kỷ tới.

    Vấn đề cốt lõi trong các cuộc đàm phán gia nhập nằm ở chỗ nước muốn gia nhập là bên “bị động”. Điều này có nghĩa nước này có nghĩa vụ phải đàm phán với các Thành viên hiện tại của WTO và thông thường có rất ít quyền trong quá trình đàm phán này. Nói cách khác, tiến trình gia nhập mang tính bất cân bằng, theo nghĩa nước gia nhập không thể đưa ra các yêu cầu về quyền lợi bổ sung, vượt quá những gì đang được quy định trong các Hiệp định hiện tại của WTO trong khi các Thành viên WTO có thể – và thường thực hiện – đưa ra các yêu cầu cao hơn mức độ hiện tại (Hoekman, Kostecki, 2001). Trong một số trường hợp, các nước xin gia nhập bị yêu cầu phải thực hiện các nghĩa vụ thậm chí cao hơn mức độ cam kết của các Thành viên hiện tại. Một ví dụ tiêu biểu là mức độ cam kết về thuế, trong khi quy tắc phổ biến hiện nay là mức độ cam kết phải toàn diện và thuế ràng buộc không cao hơn hai lần mức thuế áp dụng bình quân gia quyền theo khối lượng nhập khẩu áp dụng tại các nước OECD (khoảng 10%). Trong khi mức độ cam kết bình quân của các Thành viên đang phát triển là khoảng 20% đối với các dòng thuế cam kết (rất nhiều dòng thuế chưa cam kết). Các ví dụ khác là yêu cầu xóa bỏ trợ cấp hàng nông sản trong khi rất nhiều Thành viên phát triển của WTO, kể cả EU và Hoa Kỳ, vẫn duy trì các khoản trợ cấp này, ngoài ra còn có cả các cam kết về dịch vụ toàn diện hơn so với các cam kết trong Vòng đàm phán Uruguay cũng như việc yêu cầu thực hiện đầy đủ các cải cách cần thiết (thay vì thực hiện quá trình chuyển đổi một cách từ từ) trở thành một điều kiện của tiến trình gia nhập.

    3. Lịch sử mối quan hệ giữa Việt Nam và WTO

    Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam có một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung trong đó Nhà nước đóng vai trò chủ đạo cho tới tận giữa những năm 80 của thế kỷ trước. Kể từ năm 1986, dưới chính sách “Đổi mới”, tăng cường định hướng thị trường và hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu đã trở thành mục tiêu chính của Việt Nam. Tiến trình cải cách tập trung vào việc tái cơ cấu các ngành công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ trong nước, tổ chức lại hệ thống hành chính và thiếp lập các mối quan hệ kinh tế với thế giới. Nhằm tăng cường các mối quan hệ kinh tế với khu vực, Việt Nam đã gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn hợp tác Á – Âu và Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á -Thái Bình Dương (APEC). Việt Nam cũng duy trì các mối quan hệ thương mại chặt chẽ với Trung Quốc, được điều chỉnh theo Hiệp định Thương mại năm 1991 và các hiệp ước hợp tác kinh tế khác. Tham gia vào các thể chế khu vực nói trên tạo ra bước hội nhập đầu tiên của Việt Nam vào hệ thống thương mại để chuẩn bị cho việc trở thành Thành viên WTO.

    Các mối quan hệ của Việt Nam với WTO được bắt đầu vào năm 1995 với việc nộp yêu cầu gia nhập chính thức. Vào tháng 1 năm 1995, Đại hội đồng của WTO đã thành lập Ban công tác để xem xét đơn xin gia nhập của Việt Nam. Ban công tác đã tiến hành 14 cuộc họp trong giai đoạn gần 12 năm – một quá trình đàm phán gia nhập khá dài. Các thành viên của Ban công tác gồm Áchentina, Úc, Braxin, Brunây, Bungari, Campuchia, Canađa, Chilê, Trung Quốc, Côlômbia, Croatia, Cuba, Cộng hòa Đôminíc, Ai Cập, En Sanvađo, Liên minh châu Âu và các Thành viên của mình, Honđuras, Hồng Kông, Ixơlen, Ấn Độ, Inđônêxia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Cộng hòa Kyrgyzxtanxtan, Malaysia, Mêhicô, Marốc, Myanma, Niu Dilân, Na Uy, Pakistan, Panama, Paraguay, Philíppin, Rumani, Singapo, Sri Lanka, Thụy Sỹ, Đài Loan, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ và Uruguay (www.wto.org). Việt Nam đã chuẩn bị bản Bị vong lục về chế độ ngoại thương của mình vào năm 1996 nhưng phải tới tận năm 1998 thì kế hoạch cho các cuộc họp định kỳ của Ban công tác mới được đưa ra. Các cuộc đàm phán diễn ra chậm chạp do các lo ngại về chính trị, nhu cầu cần có những thay đổi hệ thống quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam và các Thành viên WTO đặt ra yêu cầu Việt Nam phải đưa ra các nhượng bộ lớn.

    Bảng 1Các mốc lớn trong quan hệ của Việt Nam với WTO

    1994 Hoa Kỳ dỡ bỏ lệnh cấm vận thương mại đối với Việt Nam và thiết lập quan hệ ngoại giao bình thường vào năm 1995. Điều này đã thúc đẩy việc mở cửa nền kinh tế Việt Nam.

    1995 Việt Nam nộp đơn gia nhập WTO vào tháng 1 năm 2005.

    1996 Bắt đầu cuộc gặp thường kỳ của Ban công tác về việc Việt

    Nam gia nhập WTO.

    1998 Các cơ quan quản lý Việt Nam quyết định đẩy nhanh tiến trình gia nhập WTO.

    2001 Phiên đàm phán đa phương lần thứ 9 của WTO/GATT – vòng đàm phán Đôha vì sự phát triển – được khởi động vào tháng 11 năm 2001.

    2002 Việt Nam đưa ra Bản chào đầu tiên đối với hàng hóa và dịch vụ.

    2004 Việt Nam đưa ra Bản chào sửa đổi tham vọng hơn về tiếp cận thị trường vào tháng 6 năm 2004 tại phiên họp lần thứ 8 của Ban công tác, Bản chào này thể hiện một bước đột phá trong đàm phán gia nhập WTO.

    2004 Bắt đầu các cuộc đàm phán song phương với các Thành viên WTO. Một Thỏa thuận đột phá được ký kết với Liên minh châu Âu.

    2005 Ký thỏa thuận với Trung Quốc về việc Việt Nam gia nhập WTO.

    2006 Hoa Kỳ và Việt Nam ký Hiệp định song phương về các cam kết gia nhập WTO của Việt Nam, đây là Hiệp định song phương cuối cùng và dường như là khó khăn nhất trong số 28 Hiệp định song phương với các Thành viên WTO.

    2007 Việt Nam trở thành Thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới vào ngày 11 tháng 1 năm 2007.

    2007 Chính phủ Việt Nam đưa ra chương trình hành động thực thi các cam kết gia nhập WTO.

    Vào năm 2002, Việt Nam đưa ra Bản chào đầu tiên về mở cửa thị trường hàng hóa và dịch vụ, sau đó Bản chào sửa đổi vào tháng 7 năm 2004 mang tính tham vọng hơn. Cả hai Bản chào đều được các Thành viên WTO hoan nghênh. Sau một số vòng đàm phán, các đối tác thương mại của Việt Nam đồng ý bắt đầu dự thảo Báo cáo của Ban công tác về việc Việt Nam gia nhập WTO và tiến hành các cuộc đàm phán song phương cần thiết để đạt được thỏa thuận gia nhập giữa các bên.

    Việt Nam tiến hành các cuộc đàm phán song phương với 28 Thành viên WTO, bao gồm cả Liên minh châu Âu (tính là một Thành viên mặc dù Liên minh này đại diện cho 25 nước), Hoa Kỳ và Trung Quốc. Thỏa thuận với Hoa Kỳ ký vào tháng 5 năm 2006 là thỏa thuận song phương cuối cùng và có lẽ là thỏa thuận song phương khó khăn nhất mà Việt Nam đã đàm phán. Việc ký kết thỏa thuận này cho phép Tổng thống Hoa Kỳ có thẩm quyền cần thiết để dành cho Việt Nam quy chế “quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn” (PNTR) – đây là điều kiện tiên quyết cho phép Hoa Kỳ công nhận Việt Nam là một Thành viên WTO.

    Trọng tâm cải cách kinh tế và chính sách phát triển dựa vào xuất khẩu của Việt Nam đã khiến cho quá trình gia nhập, vốn kéo dài và rất phức tạp, trở nên đơn giản hơn. Việc ký kết Hiệp định Thương mại song phương với Hoa Kỳ (BTA) và tham gia Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) rất hữu ích trong bối cảnh này do các thỏa thuận này đã khởi động quá trình tự do hóa và tiến trình “phi điều tiết hóa” (US Aid,

    2007). Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng các cuộc đàm phán mở cửa thị trường là dễ dàng. Các bên đã phải mất rất nhiều thời gian và đàm phán diễn ra rất căng thẳng trước khi đạt được thỏa thuận gia nhập. Bộ trưởng Trương Đình Tuyển và đoàn đàm phán Việt Nam do Thứ trưởng Thương mại Lương Văn Tự đã tập trung toàn bộ sức lực vào các cuộc đàm phán gia nhập, thường phải làm việc thâu đêm, đặc biệt trong giai đoạn cuối cùng của các cuộc đàm phán gia nhập.

    Quyết tâm trở thành Thành viên WTO của Việt Nam có thể đã được thúc đẩy bởi kinh nghiệm thành công của các nền kinh tế hướng về xuất khẩu tại khu vực Đông Á, những thay đổi hệ thống tại các nước thuộc Liên bang Xô Viết cũ và sự quan tâm của Trung Quốc đối với tổ chức này. Có thể một động lực nữa là quyết tâm của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc tạo ra việc làm cho hơn 1 triệu lao động mới gia nhập thị trường lao động mỗi năm tại Việt Nam, thực hiện xóa đói giảm nghèo và đạt được mục tiêu tiêu tham vọng là đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp vào năm 2022 (SRV, 2006).

    Trước hết, ngay trong giai đoạn gia nhập đầu tiên, Việt Nam đã dự đoán được các cam kết đa dạng trong WTO sẽ đòi hỏi cải cách nền kinh tế trong nước tới mức nào và những thay đổi đó sẽ đóng góp vào quá trình phát triển theo cách nào. Việt Nam xác định dệt may, giầy dép, nông nghiệp, thủy sản và du lịch là những ngành có thể được hưởng lợi ngay từ các chương trình cải cách này và đã xây dựng ưu tiên đàm phán của mình, có tính tới những ngành có tiềm năng có lợi thế so sánh.

    Thứ ba, do thời gian kéo dài, độ phức tạp cao và phạm vi rất rộng của Thỏa thuận gia nhập, Chính phủ Việt Nam đã xây dựng một “lộ trình” xác định các hoạt động khác nhau trong quá trình gia nhập và giai đoạn thực thi. Thông tin chi tiết về các cấu phần của “lộ trình” này nằm trong Nghị quyết tháng 2 năm 2007 về việc ban hành Chương trình hành động của Chính phủ để thực thi Nghị quyết 4 Hội nghị Trung ương X về một số chủ chương và chính sách lớn để phát triển nhanh và bền vững cho nền kinh tế khi Việt Nam gia nhập WTO (Nghị quyết số 16/2007/CP-NQ của Chính phủ) và trong Kế hoạch phát triển kinh xã hội 5 năm 2006 – 2010 (SRV, 2006).

    4. Cơ hội và thách thức khi gia nhập WTO: Tổng quan

    Một nền kinh tế muốn phát triển xuất khẩu các sản phẩm chế biến thay vì nguyên liệu và tận dụng các nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDIs) trên thực tế không có lựa chọn nào khác ngoài việc tham gia hệ thống thương mại của WTO. Lý do nằm ở chỗ “con dấu gia nhập WTO” được cộng đồng doanh nghiệp quốc tế coi là một dấu hiệu về sự vận hành bình thường trong các mối quan hệ kinh tế toàn cầu. Có thể đưa ra nhiều lý do kinh tế, luật pháp và chính trị để giải thích tại sao gia nhập WTO lại cần thiết đến thế và việc gia nhập sẽ đem lại những cơ hội và thách thức nào cho Việt Nam.

    Đối với một số người, lý do quan trọng nhất để gia nhập WTO là nhằm hội nhập nền kinh tế quốc gia vào nền kinh tế toàn cầu. Mọi người kỳ vọng rằng với việc gia nhập WTO, Việt Nam có thể tiếp cận các thị trường xuất khẩu và nhập khẩu một cách ổn định và dễ dự đoán hơn, từ đó, số lượng và chất lượng hàng hóa, dịch vụ xuất nhập khẩu sẽ tăng theo. Gia nhập WTO cũng thúc đẩy quá trình tự do hóa nhập khẩu, từ đó cho phép tiếp cận với các đầu vào nhập khẩu (công nghệ, trang thiết bị và phương pháp quản lý hiện đại) cũng như hàng hóa tiêu dùng đa dạng và rẻ hơn; các đầu vào nhập khẩu rất quan trọng đối với một nền kinh tế đang hiện đại hóa nhanh chóng như Việt Nam.

    Một lợi ích kinh tế nữa từ việc gia nhập WTO là tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Gia nhập WTO sẽ khiến các doanh nghiệp tin tưởng hơn vì Việt Nam sẽ được coi là một điểm đến an toàn cho các nhà đầu tư. Có bằng chứng cho thấy rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài lớn (ví dụ như Intel) đã quan tâm hơn tới Việt Nam khi Việt Nam chuẩn bị trở thành Thành viên của WTO. Chỉ trong vòng 9 tháng sau khi gia nhập WTO, các doanh nghiệp nước ngoài đã cam kết sẽ đầu tư gần 6,5 tỷ Đôla Mỹ vào các dự án đầu tư mới tại Việt Nam (số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2007). Hơn nữa, việc trở thành Thành viên của WTO khuyến khích sử dụng nhiều hơn các tài sản thuộc sở hữu trí tuệ, dẫn tới các điều kiện tốt hơn để đạt được thành công về kinh tế thông qua chất lượng sản phẩm cao hơn, sự sáng tạo và kỹ năng tiếp thị hiện đại (xây dựng thương hiệu, cấp phép, nhượng quyền và các dịch vụ hỗ trợ sản phẩm tốt hơn).

    Gia nhập WTO cũng được thúc đẩy bởi các lý do chính trị. Đặc biệt, đối với các nước trong giai đoạn chuyển đổi như Việt Nam thì WTO là một công cụ giúp Chính phủ duy trì được chính sách thương mại minh bạch và tự do nhờ vào vai trò nội địa của hệ thống thương mại đa phương, hệ thống này đẩy mạnh các lợi ích xuất khẩu nhiều hơn so với lợi ích thu được từ các ngành thay thế nhập khẩu. Trở thành Thành viên WTO đem lại cơ hội để đảm bảo việc thực hiện các bước tự do hóa cơ chế thương mại thông qua chấp nhận các nghĩa vụ ràng buộc về mặt pháp lý đối với các mức thuế, loại bỏ các hạn chế định lượng hoặc loại bỏ trợ c p (Michalopoulos,2002). Gia nhập WTO cũng là một công cụ để thể hiện cam kết của nước gia nhập trong việc hòa nhập các nền kinh tế theo định hướng thị trường vào cộng đồng quốc tế, một điều kiện tiên quyết cho sự phát triển thương mại quốc tế.

    Tương tự như vậy, yếu tố chính trị đóng một vai trò quan trọng tại nhiều Thành viên WTO khi quyết định có chấp nhận một nước mới gia nhập hay không. Ví dụ, đối với Hoa Kỳ, nước dành cho Việt Nam đối xử Tối huệ quốc tuân thủ theo WTO (theo thuật ngữ của Hoa Kỳ là Quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn), thì quyết định này được mô tả ” là một trong số các bước đi mà Hoa Kỳ thực hiện trong lĩnh vực thương mại và chính sách đối ngoại để bình thường hóa quan hệ với Việt Nam đồng thời đưa quan hệ hiện nay của hai nước vượt qua cuộc chiến tranh Việt Nam ” (Báo cáo CRS của Quốc hội Hoa Kỳ, 2006).

    Ngoài tác động trực tiếp là tiếp cận thị trường được đảm bảo hơn, gia nhập WTO cũng sẽ xóa tan sự hoài nghi về xuất khẩu phổ biến trong cộng đồng doanh nghiệp ở các nước đang phát triển (Langhammer and Lücke, 1999). Sự hoài nghi, bi quan về xuất khẩu cũng rất phổ biến tại Việt Nam trong những năm 90 của thế kỷ trước, khi mà các nhà xuất khẩu vốn đang tăng trưởng nhanh chóng tại Việt Nam phải đối mặt với các rào cản bảo hộ chống lại hàng nông sản và các sản phẩm chế tạo có hàm lượng lao động cao. Vòng đàm phán Uruguay đã đem lại những tiến triển, cả đối với các nước phát triển nơi mà Hiệp định Nông nghiệp và Hiệp định hàng dệt may đã cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường cho hàng xuất khẩu từ các nước đang phát triển cũng như đối với bản thân các nước đang phát triển đã tự do hóa cơ chế nhập khẩu của họ một cách đơn phương hoặc trong khuôn khổ cam kết từ Vòng đàm phán Uruguay (Anderson, 2002 và Kheir-El-Din, 2002). Khi các chính sách cải cách, Đổi mới đã tạo ra nhiều lựa chọn về mặt chính sách ngành, rõ ràng điều quan trọng là Việt Nam cần có khả năng tiếp cận thị trường để đảm bảo phát triển xuất khẩu.

    Thứ hai, việc áp dụng đầy đủ Hiệp định Dệt may vào năm 2005 đã đem lại một lợi thế lớn cho Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ khi gia nhập WTO, Việt Nam mới có thể tận dụng đầy đủ lợi ích từ việc loại bỏ dần cơ chế hạn ngạch mà các nước phát triển duy trì trước đây. Đặc biệt, trong số những lợi ích của việc gia nhập WTO có việc giảm thuế nhập khẩu và loại bỏ hạn ngạch của Hoa Kỳ và EU áp dụng đối với xuất khẩu hàng dệt may (tới giữa năm 2010, mặt hàng này sẽ chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam). Điều này có ý nghĩa quan trọng không chỉ do dệt may là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam, sau dầu thô, mà còn do việc gia nhập WTO sẽ khiến Việt Nam tham gia sân chơi chung với các nhà xuất khẩu khác, những người đã không bị áp dụng hạn ngạch kể từ đầu năm 2005, khi mà hệ thống thương mại toàn cầu 30 tuổi với truyền thống “đàm phán các ngoại lệ đối với GATT/WTO mà các bên đều chấp nhận” đã bị phá bỏ. Các biện pháp phi thuế quan khác (đặc biệt là tự nguyện hạn chế xuất khẩu – VER) cũng được xóa bỏ nhờ vào tiến trình đàm phán tự do hóa của Vòng Uruguay, ví dụ như hạn ngạch song phương của EU đối với hàng tiêu dùng, sắt thép hoặc nông sản nhập khẩu vào Việt Nam.

    Thứ ba, có thể lập luận rằng các biện pháp chống bán phá giá và đối kháng mà các cường quốc áp dụng chống lại các “nền kinh tế phi thị trường” (NME) của WTO như Việt Nam cần phải chịu các quy tắc chặt chẽ hơn so với các trường hợp không phải là Thành viên WTO.

    Tóm lại, các nguyên tắc chặt chẽ hơn từ việc gia nhập WTO sẽ đem lại cho Việt Nam (a) lựa chọn để lập luận rằng trong một số tình huống cụ thể, đặc biệt, thì “các điều kiện của nền kinh tế thị trường chiếm ưu thế” (b) vị thế nhất định trong các cuộc tham vấn và tranh chấp thương mại đa phương, cho phép Việt Nam sử dụng các quy tắc của WTO trong quan hệ với các Thành viên khác khi quyền lợi của Việt Nam đã bị ảnh hưởng và sân chơi không hoàn toàn bình đẳng. Hơn nữa, Việt Nam cũng có thể liên minh với các nền kinh tế phi thị trường khác trong WTO – ví dụ như Trung Quốc. Cuối cùng, Nghị định thư gia nhập WTO của Việt Nam hạn chế thời gian áp dụng các thủ tục chống bán phá giá phân biệt đối xử đối với Việt Nam trong thời hạn 12 năm, đồng thời Việt Nam có nghĩa vụ cải cách hơn nữa hệ thống trợ cấp và định giá của mình.

    6. Tự do hóa thương mại tại Việt Nam

    Các nhà phân tích kinh tế nhấn mạnh lợi ích quan trọng của việc các nền kinh tế thực hiện tự do hóa nhập khẩu có thể tiếp cận thị trường trong nước tốt hơn, đặc biệt khi các thiết bị nhập khẩu cũng như các đầu vào sản xuất có giá rẻ hơn, hàng nhập khẩu đa dạng hơn. Thông qua việc giảm và ràng buộc thuế nhập khẩu, loại bỏ hạn ngạch nhập khẩu và cải cách các biện pháp hạn chế khác, các chính sách của Việt Nam sẽ có độ tin cậy cao hơn và môi trường kinh doanh trong nước được cải thiện, điều này sẽ đem lại lợi ích trong nước đang kể, quá trình này được giải thích ngắn gọn tại Hộp 2.

    Hộp 2Tại sao tự do hóa thương mại không nhất thiết phải là“cái giá để gia nhập”?

    Khái niệm cốt lõi của thương mại quốc tế là chi phí cơ hội. Việc sản xuất (tiêu dùng) một sản phẩm có chi phí là không sản xuất (tiêu dùng) được sản phẩm khác. Một lý thuyết kinh tế quan trọng đã khẳng định rằng thương mại đem lại lợi ích nhờ việc tối thiểu hóa các chi phí cơ hội thông qua phân chia lao động quốc tế, lý thuyết này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyên môn hóa giữa các nước. Lấy một ví dụ đơn giản, giả sử rằng người dân ở Pescatia rất giỏi về đánh bắt cá nhưng lại bị bắt buộc phải dành thời gian để trồng lúa (nghề mà họ không thực hiện hiệu quả bằng đánh bắt cá). Mỗi giờ trồng lúa có chi phí có hội cao xét về số lượng cá bị bỏ qua, nhưng họ không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc dành thời gian để trồng lúa. Giả sử những người dân Agria rất giỏi trồng lúa nhưng không có tài đánh bắt cá. Khi đó, chi phí cơ hội cao xét từ khía cạnh thời gian không được dùng để trồng lúa. Nếu hai nước có thể trao đổi thương mại với nhau thì họ có thể tập trung vào ngành nghề mà mình thực hiện tốt nhất.

    Các nhà kinh tế nói rằng các nước sẽ chuyên môn hóa theo lợi thế so sánh của mình. Điều này sẽ đảm bảo rằng tổng sản lượng được sản xuất sẽ tăng ở cả hai nước và mỗi nước sẽ có khả năng tiêu dùng lúa gạo và cá nhiều hơn khi không có thương mại. Quyết định chuyên môn hóa vào ngành nào phụ thuộc vào việc một nước thực hiện một ngành nghề nào là tốt nhất so với các ngành nghề khác. Người dân Pescatia có thể là những nông dân giởi hơn nông dân ở Agria, do mỗi giờ làm nghề nông thì người dân Pescatia thu hoạc được vụ mùa có năng suất cao hơn. Tuy nhiên, nếu mỗi giờ người dân Pescatica làm nghề nông có chi phí cao hơn xét từ lượng cá bị bỏ qua so với mỗi giờ làm nghề nông ở Agria, khi đó Pescatia nên chuyên môn hóa việc đánh bắt. Vấn đề không phải là lợi thế tuyệt đối mà là lợi thế tương đối. Thương mại quốc tế tạo cơ hội cho các nước chuyên môn hóa sản xuất theo lợi thế so sánh của họ.

    Thương mại nhà nước. Các hoạt động thương mại nhà nước cũng bị thay đổi đáng kể và quyền kinh doanh được dành cho các doanh nghiệp tư nhân – cả các doanh nghiệp trong và doanh nghiệp nước ngoài. Chính phủ Việt Nam hiện đang thực hiện quá trình cải cách đầy khó khăn đối với nhiều doanh nghiệp nhà nước hoạt động từ cơ chế ngoại thương tập trung trước đây (Diem, Ngo Van, 2007 and Son, Nguyen, 2007).

    Chính phủ Việt Nam cũng có thể giúp các nhà sản xuất hàng nông sản đối phó với việc loại bỏ trợ cấp xuất khẩu đối với nông sản bằng việc duy trì các “hỗ trợ bóp méo thương mại”, mức duy trì này có thể nhiều hơn mức tiêu chuẩn mà WTO cho phép dành cho các nước đang phát triển. Tương tự, một số sản phẩm như trứng, đường, muối và lá thuốc là tiếp tục được bảo hộ một phần thông qua hạn ngạch thuế quan (TRQs), phương pháp áp dụng mức thuế quan cao đối với lượng nhập khẩu vượt quá một mức “hạn ngạch” nhập khẩu.

    Rõ ràng, các cam kết mở cửa thị trường mà Việt Nam đưa ra cũng sẽ tạo thách thức đáng kể như nhau đối với các nhà sản xuất và cung cấp dịch vụ trong khu vực tư nhân cũng như khu vực nhà nước và sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các nỗ lực cải cách kinh tế trong tương lai.

    Những ưu đãi theo từng ngành cụ thể sẽ dần dần được loại bỏ. Gia nhập WTO sẽ giúp giảm sự phân biệt đối xử, tạo thuận lợi cho một số ngành cụ thể trong nền kinh tế Việt Nam. Các chính sách ngày càng thống nhất đối với tất cả các ngành từ lâu đã là mục tiêu của quá trình tự do hóa thuế quan trong các vòng đàm phán liên tiếp của GATT. Trên thực tế, các mức thuế thống nhất sẽ góp phần làm giảm sự khác biệt giữa mức thuế bảo hộ thực tế (tức là bảo hộ giá trị gia tăng) trong các ngành khác nhau và do đó cải thiện việc phân bổ các nguồn lực. Điều này đặc biệt đúng đối với một nền kinh tế đang trong giai đoạn chuyển đổi như Việt Nam, nơi mà hệ thống chính trị đang tiếp tục phát triển. Như kinh nghiệm của nhiều nền kinh tế chuyển đổi đã chỉ ra, với việc các cơ quan quản lý đang thay đổi bản chất của mình, các nhóm ngành thường thành lập các nhóm vận động hành lang nhiều quyền lực và nếu như không được kiểm tra, giám sát, có thể các ngành này sẽ được Chính phủ dành được lợi ích đặc biệt (Olson, 2000, McMenamin, 2002, Kostecki, 2007). Rủi ro của các hành vi tìm kiếm lợi ích đó tại Việt Nam được giảm thiểu nhờ các quy tắc cụ thể của WTO. Phân tích sâu về các nhượng bộ thuế quan của Việt Nam (Chương III) cho thấy các cam kết WTO đã làm giảm đáng kể sự khác biệt giữa mức bảo hộ hiệu quả giữa các ngành khác nhau trong nền kinh tế Việt Nam.

    Cách tiếp cận cân bằng đối với hội nhập khu vực. Việc trở thành Thành viên WTO giúp việc hội nhập kinh tế khu vực trở nên hài hòa hơn (Việt Nam đang tham gia vào quá trình này) theo các nguyên tắc của hệ thống thương mại đa phương. Khía cạnh này rất quan trọng trong bối cảnh Việt Nam tham gia Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA), và các Khu vực Mậu dịch tự do khác đang được đàm phán với Hàn Quốc và Nhật Bản. Đối với một nước không phải là mục tiêu địa chính trị của Trung Quốc hoặc Nhật Bản, việc trở thành Thành viên của WTO tạo ra một mức chuẩn để kiểm tra tính tương thích của các thỏa thuận khu vực với tổng thể quá trình tự do hóa. Quá trình này có thể giúp Việt Nam thu thập lợi ích hiệu quả dự kiến nhờ việc tiếp tục hội nhập sâu vào hệ thống thương mại đa phương. Sự bổ sung giữa tính khu vực và toàn cầu trong quá trình hội nhập dựa trên WTO là rất quan trọng khi thành viên của một nhóm khu vực áp dụng cách tiếp cận “cả nhóm” để gia nhập WTO một cách đồng thời như trường hợp của Đông Nam và Trung Á.2

    Củng cố định hướng quốc tế. Gia nhập WTO khiến cho Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà xuất khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nó cũng cho phép các doanh nghiệp Việt Nam phát triển các hoạt động quốc tế của mình. Điều này không chỉ nhờ vào tác động tâm lý, các chính sách trong nước cởi mở và hợp lý hơn cùng quá trình phi điều tiết hóa mà còn nhờ vào sự chấp nhận các quy tắc của WTO về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Xu hướng này dẫn tới sự phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn giữa Việt Nam và các nước khác, cho thấy Chính phủ Việt Nam và Chính phủ các nước này sẽ tăng cường tham vấn về các vấn đề chính sách kinh tế khác nhau và hoạch định các chính sách của mình với nhận thức rõ ràng về tác động quốc tế của các chính sách này. Cụ thể hơn, quá trình này cũng đòi hỏi Việt Nam duy trì một mạng lưới các chuyên gia về WTO tại các Bộ ngành thuộc Chính phủ và một nhóm các nhà ngoại giao tại Geneva và một số nơi khác để đảm bảo việc tham gia tích cực vào các vấn đề WTO và bảo vệ quyền lợi của mình tại các diễn đàn thương mại ở cấp đa phương, khu vực và song phương.

    Hầu như không có nghi ngờ gì đối với việc quá trình gia nhập WTO sẽ ảnh hưởng tới quá trình hoạch định chính sách kinh tế tại Việt Nam và tạo động lực cho tăng trưởng phát triển kinh tế và xã hội. Tổng thu nhập bình quân đầu người (GDP) của Việt Nam đã tăng 5,9% một năm trong suốt giai đoạn 1993-2005 và đã đạt mức tăng 8% vào các năm 2005 và 2006. Một trong những lý do quan trọng dẫn tới thành công này là quá trình tự do hóa kinh tế: máy móc và thiết bị nhập khẩu rẻ hơn, tiếp cận các dịch vụ có chất lượng của nước ngoài, thị trường nội địa trở nên cạnh tranh hơn và Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Xu hướng phát triển này cũng rất quan trọng nếu xét từ khía cạnh tỷ lệ đói nghèo của Việt Nam đã giảm từ 57% vào năm 1995 xuống xòn

    Hộp 3Chiến lược kinh doanh trước những diễn biến mới trong hệ thốngThương mại: Một số vấn đề cho các doanh nghiệp Việt Nam

    1. Có những cơ hội tiếp cận thị trường mới nào ở nước ngoài mà các cuộc đàm phán WTO cũng như các thỏa thuận thương mại khu vực hoặc song phương đem lại, doanh nghiệp cần có chiến lược gì để tận dụng các cơ hội này? Có cần điều chỉnh chiến lược sản phẩm, giá và đa dạng hóa tại các thị trường xuất khẩu hay không?

    2. Những thay đổi trong môi trường pháp lý ở nước ngoài ảnh hưởng như thế nào tới vị thế của doanh nghiệp? Cụ thể, (i) tác động của quá trình hội nhập khu vực đối với vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp (ii) tác động của việc giảm ưu đãi đối với doanh nghiệp do Chính phủ các nước đưa ra các cam kết trong WTO là như thế nào (iii) Có những thay đổi nào trong các quy định pháp lý về TBT, SPS hoặc sở hữu trí tuệ mà doanh nghiệp cần phản ứng?

    3. Doanh nghiệp cần phản ứng như thế nào trước việc các doanh nghiệp nước ngoài tăng cường cạnh tranh trên thị trường nội địa? Cần có quy trình quản lý nào? Doanh nghiệp có thể tiếp cận các đầu vào nào với giá rẻ hơn nhờ quá trình tự do hóa thương mại?

    4. Doanh nghiệp cần điều chỉnh chiến lược như thế nào để phù hợp với môi trường pháp lý mới tại Việt Nam đối với quyền sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh dịch tễ?

    5. Những nguy cơ nào từ việc bị coi là bán phá giá cũng như các biện pháp đối kháng đối với doanh nghiệp và có thể giảm thiểu các nguy cơ này như thế nào? Trong những tình huống nào thì doanh nghiệp hoặc hiệp hội ngành có thể bắt đầu chống bán phá giá hoặc chống đối khác chống lại các công ty nước ngoài hoạt động tại Việt Nam?

    Rất nhiều cải cách khác từ quá trình gia nhập WTO đem lại lợi ích cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước sẽ được thực thi tại Việt Nam trong những năm tới (Ngo Van Diem và các tác giả khác, 2007). Ví dụ, Luật Doanh nghiệp thống nhất và Luật Đầu tư chung có hiệu lực vào năm 2007 đã đưa ra một khuôn khổ quy tắc chung cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo cơ sở cho việc khuyến khích và bảo hộ tất cả các hình thức đầu tư. Việc Nam cũng đã đạt được tiến bộ trong việc hài hòa hóa các quy tắc về quyền kinh doanh, qua đó thủ tục đăng ký sẽ giống nhau cho các doanh nghiệp kinh doanh trong và ngoài nước – một sự thay đổi chính sách sẽ khuyến khích các nhà đầu tư mới vào Việt Nam.

    9. Kết luận

    WTO có lẽ là tổ chức kinh tế quốc tế duy nhất yêu cầu các quốc gia phải tuân thủ chương trình cải cách và tự do hóa kinh tế với quy mô lớn như thế. Trở thành Thành viên WTO không phải là một sự bước đi dễ dàng cho cả Chính phủ nước gia nhập và cộng đồng doanh nghiệp của nước này. Các cuộc đàm phán gia nhập đã rất khó khăn cho cả Việt Nam cũng như các thành viên WTO, thể hiện ở quá trình đàm phán kéo dài tới 12 năm. Quá trình đàm phán gia nhập phức tạp và kéo dài đã kết thúc thành công nhờ vào sự quan tâm liên tục của Chính phủ và nhân dân Việt Nam tới tiến trình này cũng như thiện chí của các nước Thành viên WTO trong việc chào đón Việt Nam trở thành một Thành viên mới. Nói một cách đơn giản: các bên đều khó có lựa chọn nào khác ngoài việc kết thúc tiến trình gia nhập WTO của Việt Nam.

    Trong tiến trình đàm phán gia nhập, các nhà hoạch định chính sách có quan điểm về cải cách thương mại rộng hơn là chỉ quan tâm tới những thay đổi về mức thuế quan, các hạn chế định lượng và sự biến đổi về giá so sánh do những thay đổi đó tạo nên. Mối quan tâm lới nhất là những sự thay đổi sâu sắc hơn về xu hướng hành xử trong khu vực nhà nước tại Việt Nam và trong mối quan hệ giữa Chính phủ với khu vực tư nhân và nền kinh tế thế giới. Trong giai đoạn 5 năm trước khi gia nhập WTO, Việt Nam đã đưa ra những thay đổi cơ bản trong khuôn khổ pháp lý cho các hoạt động thương mại cũng như các thủ tục hành chính và tư pháp. Việt Nam đã sửa đổi đáng kể các văn bản pháp luật điều chỉnh các hoạt động kinh tế và điều chỉnh rất nhiều khía cạnh của hệ thống pháp luật nói chung. Đôi khi có lập luận rằng đóng góp chính của tiến trình gia nhập WTO đối với một nền kinh tế mới gia nhập không phải là tự do hóa thương mại hay tuân thủ với các quy định của WTO mà là mức độ đóng góp của quá trình cải cách đối với việc tạo ra môi trường thể chế có chất lượng cao (Rodrik, 2002). Trường hợp của Việt Nam phù hợp với quan điểm trên do quá trình gia nhập đã đóng góp vào việc tạo ra các điều kiện thể chế tiên quyết cho một nền kinh tế thị trường và cơ chế khắc phục cho việc ổn định kinh tế vĩ mô.

    Việt Nam cũng đã thực hiện tự do hóa đáng kể đối với thuế nhập khẩu và thương mại dịch vụ, đã tiến hành điều chỉnh cơ sở hạ tầng và chuyển đổi hệ thống kinh tế phù hợp với các quy tắc của WTO. Rất nhiều hạn ngạch nhập khẩu đã bị loại bỏ, thuế quan và trợ cấp đã được giảm, nhiều cam kết mới được đưa ra trong các ngành dịch vụ then chốt (ví dụ dịch vụ tài chính) cũng như đối với tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh dịch tễ. Việt Nam cũng đã tăng cường việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (bao gồm cả việc xét xử hình sự nếu quy mô vi phạm lớn), định giá hải quan và tiếp tục chương trình tư nhân hóa hay “cổ phần hóa”. Tuy nhiên, những thay đổi đó khó có thể coi là tạo ra gánh nặng cho nền kinh tế Việt Nam (nhưng một số người theo tư tưởng bảo hộ có thể coi đó là “cái giá” của việc gia nhập WTO) do những thay đổi này được đưa ra nhằm tăng năng suất thông qua một sân chơi bình đẳng hơn giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân cũng như giữa các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài. Do đó, các quy tắc mới có thể được coi là sẽ giúp các cơ quan quản lý Việt Nam vượt qua được những điểm yếu của rất nhiều nước có thu nhập thấp trong phương thức quản lý của họ. Các quy tắc này yêu cầu một mức độ nhất định đối với các yếu tố minh bạch hóa, khả năng dự đoán và hành vi theo pháp quyền cũng như không phân biệt đối xử trong các chính sách, lĩnh vực thường mang tính tùy tiện và đem lại lợi ích cho một nhóm người tại các nền kinh tế mới nổi. Các cơ quan quản lý của Việt Nam đã thành công trong việc quản lý sự thay đổi về cơ cấu này đồng thời vẫn đảm bảo tăng trưởng kinh tế cao và tăng thu nhập bình quân đầu người đáng kể trong khi không làm thay đổi sự bình đẳng kinh tế.

    Việt Nam tận dụng được các cơ hội mở cửa thị trường và các quy tắc của WTO trong việc tăng cường xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Một trong số các động lực của việc gia nhập WTO đối với Việt Nam là nhu cầu gia tăng xuất khẩu nhờ được tiếp cận nhiều hơn các thị trường xuất khẩu, đặc biệt đối với nông sản, dệt may, quần áo, thủy sản cũng như tạo ra các cơ hội cho một số lĩnh vực xuất khẩu mới, có tiềm năng. Tương tự như vậy, một trong số các động lực chính nữa cho việc gia nhập WTO là hy vọng thu hút thêm nhiều vốn đầu tư nước ngoài từ các công ty tiên phong và tạo ra việc làm cho giới trẻ Việt Nam.

    Tại thời điểm khi Việt Nam mới gia nhập WTO được khoảng 1 năm, còn quá sớm để đưa ra kết luận cuối cùng về tác động của việc gia nhập đối với nền kinh tế Việt Nam. Hơn nữa, do nhiều thay đổi pháp lý mới được thực hiện gần đây, rất khó có thể tách biệt tác động của việc Việt Nam tham gia các thoả thuận thương mại khu vực như Hiệp định thương mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ (BTA) khỏi tác động của việc trở thành Thành viên của WTO.3 Tuy nhiên, những số liệu ban đầu cho thấy việc trở thành Thành viên của WTO đã đem lại lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam. Về tổng quan, Việt Nam đã cân bằng được giữa “giá” phải trả để gia nhập và lợi ích thu được. Việt Nam đã thành công trong việc hướng tới một môi trường chính sách có chất lượng cao hơn, gửi các tín hiệu rõ ràng tới các nhà sản xuất và các nhà đầu tư, loại bỏ các hành vi trục lợi, hạn chế việc lãng phí các tài nguyên kinh tế và duy trì ổn định xã hội.

    Rõ ràng, gia nhập WTO sẽ giúp Việt Nam đẩy mạnh cải cách pháp lý, kinh tế và thể chế xã hội. Tác động trước mắt của việc gia nhập WTO và những yêu cầu thay đổi cụ thể có thể được tóm tắt như sau:

    – Gia nhập WTO sẽ tăng khả năng tiếp cận của Việt Nam vào thị trường dệt may của Hoa Kỳ; tuy nhiên sẽ không trực tiếp mở rộng quy mô thị trường;

    – Gia nhập WTO sẽ giúp Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn hơn đối với đầu tư nước ngoài, điều này sẽ đóng góp vào việc tăng sản lượng, việc làm, tăng trưởng và phát triển công nghệ;

    – Gia nhập WTO sẽ đòi hỏi hiện đại hóa hệ thống hành chính và pháp luật của Việt Nam nhằm phù hợp với các tiêu chuẩn quôc tế, khuyến khích các hoạt động kinh doanh trong và ngoài nước;

    – Gia nhập WTO sẽ tạo điều kiện cho Việt Nam có tiếng nói trong WTO và các quyền của Việt Nam trong WTO sẽ được bảo vệ về mặt pháp lý;

    -Yêu cầu cao hơn về minh bạch hóa (công khai dự thảo văn bản pháp luật và quy định để các bên quan tâm nhận xét); yêu cầu nhiều cải cách thể chế và pháp luật hơn.

    Tuy nhiên, ở một số khía cạnh, BTA đi xa hơn WTO như trong lĩnh vực đầu tư: thủ tục cấp phép rút gọn, bảo hộ đầu tư mạnh hơn và giải qu ết tranh chấp tốt hơn. Trong khi tác động của BTA mang tính chất song phương thì việc gia nhập WTO dẫn tới các lợi ích chung như: xét về tác động, chúng ta có thể thấy tác động trực tiếp của BTA đối với các nhà xuất khẩu của Việt Nam là rất lớn do Hoa Kỳ giảm mạnh thuế nhập khẩu đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam; tác động trực tiếp của việc gia nhập WTO đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam là hạn chế, các Thành viên WTO không bị yêu cầu mở cửa thêm thị trường cho các nhà xuất khẩu Việt Nam; có tác động trực tiếp lớn từ việc loại bỏ hạn ngạch dệt may của Hoa Kỳ đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam.

    – Gia nhập WTO sẽ tăng cạnh tranh tại Việt Nam đối với một số hàng hóa và dịch vụ và có thể tác động tới một số nhóm quyền lợi nhưng sẽ đem lại lợi ích chung cho toàn bộ đất nước.

    Bên cạnh những thuận lợi này, các cam kết gia nhập WTO của Việt Nam cũng sẽ đem lại những thách thức như:

    – Phát triển nguồn nhân lực và khả năng thể chế trong khu vực nhà nước và tư nhân để thực thi các luật, quy định mới một cách hiệu quả;

    – Nhu cầu cần phân tích tác động kinh tế – xã hội của việc gia nhập WTO đối với tất cả các ngành nhằm xác định các chính sách để giúp các doanh nghiệp, nông dân và công nhân tại Việt Nam để tận dụng đầy đủ các lợi ích của WTO và giảm các chi phí trong quá trình điều chỉnh đối với những ngành dễ bị tổn thương;

    – Đẩy mạnh tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam.

    Cần cải cách hệ thống pháp luật hơn nữa để có thể thực thi đầy đủ các cam kết WTO:

    – Hoàn thiện các văn bản pháp lý để thực thi các luật mới được thông qua

    – Điều chỉnh nhiều luật và quy định mới được thông qua để hoàn toàn tuân thủ các yêu cầu của WTO cũng như đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam

    – Cần có luật để tăng cường thể chế và thủ tục hành chính nhằm thực thi các cam kết WTO và xây dựng các luật trong nước như:

    Luật về Ngân hàng Nhà nước; Luật về Tổ chức của Tòa án; Luật về Tổ chức của Viện kiểm sát; Luật Ban hành các văn bản pháp luật (và Luật về luật trong nước); có thể chuẩn bị Bộ luật Tố tụng dân sự mới; Luật Khiếu nại, tố cáo, có thể hình thành hệ thống toà án hành chính mới; các luật để khuyến khích các thủ tục pháp lý “minh bạch”ở cấp Trung ương và địa phương.

    Các Chương tiếp theo sẽ phân tích cam kết gia nhập WTO, nhấn mạnh ý nghĩa của việc gia nhập WTO và trong nhiều trường hợp đưa ra khuyến nghị để thực thi chính xác các cam kết, tận dụng cơ hội từ việc trở thành Thành viên WTO.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Lợi Ích Của Các Nước Đang Phát Triển Khi Gia Nhập Tổ Chức Wto
  • Bạn Có Biết Việt Nam Là Thành Viên Thứ Mấy Của Wto Không?
  • Lợi Ích Và Chi Phí Tiềm Năng Khi Việt Nam Gia Nhập Hiệp Định Mua Sắm Công Wto (Gpa)
  • Gia Nhập Wto Sẽ Mang Lại Lợi Ích Lớn Cho Việt Nam
  • Bà Bầu Ăn Hạt Sen Có Sao Không? Những Lợi Ích Sức Khỏe Của Hạt Sen
  • Bạn đang đọc nội dung bài viết Ý Nghĩa Của Việc Gia Nhập Wto Đối Với Chính Phủ Và Các Doanh Nghiệp trên website Comforttinhdauthom.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!

  • Web hay
  • Links hay
  • Guest-posts
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100